.jpg "MRADI WA TABIANCHI WA JAMII WABORESHA MAISHA KANDO YA MTO LUKOSI")
MRADI WA TABIANCHI WA JAMII WABORESHA MAISHA KANDO YA MTO LUKOSI
.jpg)
Baadhi ya wanufaika wa mradi wa Ushirikishwaji wa Jamii katika Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi na Athari zake katika Hifadhi ya Msitu wa Asili ya Kilombero (KNFR) wakiwa wamesimama mbele ya kitalu cha miche ya parachichi katika Wilaya ya Kilolo, mkoani Iringa. Mradi huo unawasaidia wakulima wadogo kandokando ya Mto Lukosi na vijito vyake kwa kuhamasisha kilimo himilivu kwa mabadiliko ya tabianchi kinachoongeza kipato huku kikihifadhi mazingira.
Na Friday Simbaya, Matukio Daima – Iringa
Wakazi wa vijiji vya Wotalisoli na Lulindi katika kata za Udekwa na Ukwega, wilayani Kilolo mkoani Iringa, wameripoti kuongezeka kwa kipato na kuboreka kwa usimamizi wa mazingira kufuatia utekelezaji wa mradi wa kijamii wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kando ya Mto Lukosi.
Mradi huo, unaojulikana kama Ushirikishwaji wa Jamii katika Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi na Athari Zake katika Hifadhi ya Msitu wa Asili ya Kilombero (KNFR), unafadhiliwa na Mfuko wa Uhifadhi wa Milima ya Tao la Mashariki (EAMCEF) wenye makao yake Morogoro, na kutekelezwa na shirika lisilo la kiserikali la Tanzania Grassroots Oriented Development (TAGRODE) lenye makao yake Iringa.
Mradi unawalenga wakulima wadogo wanaofanya shughuli za kilimo kandokando ya Mto Lukosi na vijito vyake kwa kuhamasisha kilimo himilivu kwa mabadiliko ya tabianchi (climate-smart agriculture), kinachoongeza kipato huku kikihifadhi mazingira.
Mnufaika mmoja, Bi Hellen Lazaro Chitima wa kijiji cha Wotalisoli, alisema kuanza kulima parachichi kupitia mradi huo kumeongeza kwa kiasi kikubwa kipato cha familia yake.
“Baada ya kupanda na kuhudumia vizuri miti ya parachichi, nilivuna mazao yangu ya kwanza na kupata Sh700,000 kutokana na mauzo,” alisema. “Hili limenipa motisha ya kupanua zaidi kilimo changu cha parachichi.”
Bi Chitima pia ametumia mbinu za kilimo hai, ikiwemo kuchanganya mazao mbalimbali katika shamba moja, jambo lililompatia pongezi kutoka kwa viongozi wa kata na wasimamizi wa mradi.
Katika kijiji jirani cha Lulindi, Bi Jane Kaywanga alisema awali alipokea miche 50 ya parachichi kupitia mradi huo na baadaye akaongeza miche mingine 30 kwa kutumia fedha zake mwenyewe.
“Baada ya kuona faida yake, niliamua kuongeza hadi miche 80,” alisema.
Wakati wa tathmini ya mradi, timu ya utekelezaji ilibaini ubunifu miongoni mwa wanufaika, ambapo mwanakikundi mmoja alianzisha kitalu chenye miche takribani 4,500 ya parachichi akitumia ujuzi alioupata kupitia mafunzo ya TAGRODE. Miche hiyo inasubiri kupandikizwa (grafting) na inatarajiwa kuwanufaisha wakulima wengine katika eneo hilo.
Mkurugenzi Mtendaji wa TAGRODE, Bw Zubery Mwachulla, alisema mradi huo wenye thamani ya Sh20 milioni ulitekelezwa kuanzia Julai hadi Desemba 2022 katika vijiji hivyo viwili.
“Lengo kuu lilikuwa kuhifadhi mazingira, hasa kupunguza mmomonyoko wa udongo na uchafuzi unaosababisha tope kujaa katika Mto Lukosi,” alisema. “Tuliwezesha upandaji wa miti ya parachichi na miti mingine rafiki kwa mazingira kandokando ya mto ili kulinda vyanzo vya maji.”
Bw Mwachulla aliongeza kuwa, pamoja na mafanikio ya uhifadhi wa mazingira, mradi umeleta manufaa ya kiuchumi kwani baadhi ya wakulima tayari wameanza kupata kipato kutokana na mauzo ya parachichi.
Ingawa mradi ulikusudia kuwafikia wanufaika 100, athari zake zimeongezeka na kufikia takribani watu 250 baada ya wananchi wengine kuiga mbinu zilizofundishwa.
Hata hivyo, changamoto bado zipo. Wakulima wamekumbana na mashambulizi ya wadudu na magonjwa ya mazao, pamoja na upungufu wa huduma za ugani kutokana na uhaba wa maofisa ugani.
Wadau wamependekeza miradi kama hii kuingizwa katika mipango ya maendeleo ya wilaya ili kuhakikisha inaendelezwa kupitia bajeti za serikali za mitaa.
Pamoja na changamoto hizo, wanufaika na watekelezaji wana matumaini kuwa, kwa kuendelea kupata msaada na kuboreshwa kwa huduma za ugani, kilimo himilivu kando ya Mto Lukosi kitaendelea kustawi huku kikilinda mfumo wa ikolojia wa eneo hilo.